POMENIK HEROJA – U SPOMEN PALIM TIMOČANIMA 1914 – 1919. (25)

Autori: Dobrila i Brana Filipović

 

Predmeti vojnika iz 1914. – Muzej u Boru

Boško Aćimović, vojni sveštenik, 1. januara 1922. godine, objavio je napis u publikaciji „Pomnik heroja iz Okruga timočkog 1912 – 1919.“ – „Herojima iz Timočkog okruga – palim u ratovima 1912 – 1920.“ koji, delom, koristimo kao uvodnik u tužni „bilans“ stradalih iz tog vremena jedne male timočke opštine, borske. Ova opština sa sadašnjih 12 sela, uglavnom smeštenih u siromašnom brdsko-planinskom području, naseljena – sem jednog sela – vlaškim narodom, dala je više od 1.600 palih boraca u balkanskim i Prvom svetskom ratu.

Sveštenik Aćimović se biranim rečima obraća palim rodoljubima, svojim herojima…

…“Srbi su dobili svoj deo slobodnog Sunca na kome se vaša deca greju i uspevaju, ponoseći se vama, jer ste vi prvi proklamovali parolu: Otadžbina iznad svega – za koju ste i svoje živote dali da bi svoje date zakletve ispunili, i da bi gruda srpske zemlje preko vaših svetlih grobova bila slobodna i ujedninjena. Vaši svetli grobovi, vaša slavna herojska imena biće na stranama u povesnici buduće istorije našeg naroda zlatnim slovima ispisana. Da, braćo, vaša slavna i herojska imena, jer je preko vaših slavnih dela sinula sloboda našem narodu…Vaše su se junačke duše vinule u plave nebeske visine, vi ste sve dali da bi zasvedočili časno ime Srbinovo i proneli ste slavu kroz sve prosvećene narode širom celog sveta“ …

OPŠTINA BORSKA …

Podnarednik: Paun P. Janković, umro 1915, kaplari: Jon Živković, poginuo kod Valjeva 1914, Sergije S. Jovanović, umro u Draču 1915.

Redovi poginuli i umrli 1914:

Radisav I. Jonović, poginuo na Čevrntiji, Radisav P. Valjević, umro u Mladenovcu, Angel Novaković, poginuo kod Valjeva, Pavle Đorđević, umro u Kruševcu, Petar M. Ćosić, poginuo kod Lazarevca, Đorđe S. Stanković, poginuo na Ceru, Martin Radivojević, poginuo na Ceru, Aleksa Jovanović, poginuo kod Šapca, Trailo Đana, poginuo kod Šapca, Radovan Pedan, poginuo kod Valjeva, Jovan M. Bećar, poginuo na Ceru, Svetozar Gavrilović, umro u Tetovu, Vladimir Kostadinović, umro u Tetovu, Milan Moždina, poginuo u Šapcu, Janko Ilić, poginuo u Šapcu, Sergej J. Dulkan, umro u Tetovu, Jovan J. Predić, umro u Tetovu.

Redovi poginuli i umrli 1915:

Pavle Karabš, umro kući, Jovan A. Teonić, umro u Tetovu, Pavle J. Matejić, nestao u Albaniji, Ilija J. Damjanović, nestao u Albaniji, Jon J. Trijić, umro u Tetovu, Dušan J. Petrović, umro kući, Sima J. Barbulović, umro kući, Milan M. Paunović, umro kući, Spasoje P.Ćosić, nestao u Albaniji, Jovan P. Lalić, umro u Zaječaru, Janko P. Rajić, umro kući, Jon J. Jovanović, umro kući, Aleksa A. Petkan, nestao u Albaniji, , Adam K. Kazak, umro kući,Jovan P. Pavlović, umro u Mladenovcu, , Janko Meždina, umro kući, Jovan pedan, umro u Kraguijevcu, Paun Novaković, umro kući, , Sergej Gavrilović, umro na Kosmaju, Ilija Ivanović, umro u Ćurincu, Pavle S. Kostadinović, umro u Kruševcu, Pavle S. Mukunović, umro kući i Pavle Kazak, umro u Palanci.

Redovi poginuli i umrli 1916:

Trajilo Đurić, poginuo kod Soluna, Marijan D. Kazak, poginuo kod Soluna, Petar Perić, umro u Boru, Jovan Đ.Vladić, umro kući, Pavle Stanković, umro na Krfu, Miloje M. Martinović, umro u ropstvu, Petar Bećar, pognuo kod Soluna, Marjan P. Ivanović, umro u ropstvu, Milan P. Jović, umro na Krfu, Petar M. Bećar, umro u ropstvu, Paun Jović, umro u ropstvu, Jovan S. Damjanović, umro u ropstvu, Janko S. Mikulović, umro u ropstvu, Petar A. Miraš, umro u ropstvu.

Redovi poginuli i umrli 1917:

Pavle P. Strainović, poginuo kod Soluna, Petar Damjanović, umro u ropstvu, Antonije P. Marinković, umro u ropstvu, Petar P. Antonić, umro u ropstvu, Joca Kazak, umro u ropstvu, Petar M. Mihajlović, umro u Sarajevu 1919.

I PRVI BORSKI LEKAR, dr KOVAČEVIĆ SA CELOM PORODICOM U ALBANSKOJ GOLGOTI

Dr Svetozar Kovačević

Dr Svetozar Kovačević, rođen 1840. u Kragujevcu, prvi je lekar sa stalnim boravkom u Boru, gde ga zatiče ratna 1915. Ne čekajući okupatore, sa celom pdooricom (suprugom i dva sina) kreće sa Srpskom vojskom u albansku golgotu. Nakon Krfa odlazi sa Crvenim krstom u Bizertu da leči srpske ranjenike. Na Krf se vraća 1918. gde se sataje sa svoja dva sina koji obavljaju dužnost u sanitetu Srpske vojske (jedan od sinova, mr Branislav Kovačević, prvi je apotekar u Boru). Iste godine na Krfu umire supruga dr Kovačevića.

Po završetku rata Kovačevići se vraćaju u Bor. Stanovali su u kući koje više nema, na tom placu napravljeno je zdanje Kasine, kasnije Doma kulture i sadašnjeg Tehničkog fakulteta. U blizini je bila i prva borska bolnica, kao i zgrada za lekarske stanove, današnji Centar za socijalni rad.

Dr Kovačević imao je čin sannitestkog pukovnika, nosilac je sedam visokih odlikovanja od koji se izdvajaju Karađorđeva zvezda s mačevima i orden Belog orla. Umro je u Boru 1921. i sahranjen na strom borskom groblju. Njegovo ime nalazi se spomeniku poginulim srpskim i francuskim rodoljubima 1914-1918. u centru grada.

 

 Ovaj članak je objavljen u sklopu projekta „TIMOČKA DIVIZIJA – DIVIZIJA SMRTI I VASKRSENJA (1914-1918.) I POMENIK HEROJA U OPŠTINI BOR“, sufinansiran iz budžeta Grada Bora. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva. 

 

 

solarismedia

Vesti iz istočne Srbije