Sutra 75 godina Gimnazije “Bora Stanković” u Boru

Bor – Povodom sutrašnjeg jubileja, obeležavanja 75 godina od početka rada borske Gimnazije “Bora Stanković”, samog početka rada ove obrazovne ustanove priseća se Momčilo Jovanović, vrsni hroničar Bora, danas ekonomista u penziji, a tada učenik četvrtog razreda.

“Tog prohladnog zimskog jutra, 17. novembra 1944. godine, stizali smo mi, učenici u dvorište bivše Francuske škole, u novoformiranoj srednjoj školi – Gimnaziji. Kako je ko od učenika stigao, stao je u red svog odeljenja. Učenicima su se prigodnim govorima obratili prestavnici Opštinskog odbora Socijalističkog saveza, USAOJ-a i direktor Gimnazije, profesor Milan Cvetković.

To je bio veliki događaj za Borane i okolinu. U periodu između dva svetska rada, deca su osnovno obrazovanje u višenacionalnom Boru sticala u tri škole – Državnoj školi “Kralj Aleksandar Karađorđević ujedinitelj“ (sadašnjoj OŠ “ Vuk Karadžić”), Francuskoj i Ruskoj školi. Ipak, sve do osnivanja Gimnazije, nije bilo nijedne srednje škole.

Škole sa nastavom na stranim jezicima osnovane su jer je bilo dovoljno dece francuskih i ruskih radnika preduzeća, i njihovo otvaranje podržala je uprava preduzeća.

Po završetku Prvog svetskog rata, mnogi su postavljali pitanje zašto u Boru nema nijedne srednje škole. Bor je tada bio osiromašeno selo, sa tek formiranom čaršijom, a posebno je egzistirala radnička kolonija u sastavu preduzeća FDBR. I pored pritiska građana, opština sama nije imala mogućnosti da se izbori za formiranje ma koje srednje škole. Preduzeće nije bilo zainteresovano za dalje školovanje dece građana Bora, jer po zakonu obavezno je bilo samo osnovno obrazovanje.

Ipak, situacija se promenila 1944. godine, pa je tako, svega mesec dana od oslobođenja Bora, dok je rat još trajao, dobijeno odobrenje i osnovana prva srednjoškolska ustanova, nepotpuna mešovita gimnazija u još ne sasvim oslobođenoj državi. Veliku pomoć u dobijanju saglasnosti za otvaranje ove škole dao je Petar Mundrić, učitelj iz Bora, koji je u to vreme bio ministar rudarstva i šuma u privremenoj Vladi Srbije.

Želja žitelja Bora i okoline da mladi naraštaj, posle osnovne škole nastavi dalje školovanje u mestu boravka, konačno se ostvarila. Roditelji su bili zadovoljni jer neće imati dodatne troškove zbog školovanja dece u drugom mestu, a učenici sretni jer se ne odvajaju od porodice.

Zahvaljujući državnoj upravi obezbeđen je potreban nastavni kadar iz Bora i drugih oslobođenih gradova. Opština je obezbedila smeštaj za profesore, potreban inventar i zgradu u kojoj će se obavljati nastava.

Koliko je bilo interesovanje roditelja za dalje školovanje svog podmlatka svedoči da je prvih pet razreda Gimnazije te godine upisalo preko 200 đaka (prvi razred -110, drugi razred -31, treći razred -23, četvrti razred -25, peti razred -15).
Ostali, viši razredi, uprkos postojanju interesenata, nisu mogli da se formiraju, jer je uslov bio minimalni broj od 15 učenika po odelenju. Analiza socijalnog stanja porodica učenika pokazivala je zastupljenost svih socijalnih kategorija iz Bora i okolnih sela.

U svakom slučaju, tog 17. novembra 1944 godine, niko od prisutnih nije znao da prisustvuje ne samo početku razvoja školstva, već i seoskog naselja i da će jednog dana Bor postati grad sa više srednjih škola i fakultetom.”

 

solarismedia

Vesti iz istočne Srbije